NÚ skal segja dæmi til, hversu Noregr byggðist í
fyrstu eða hversu konunga ættir hófust þar eða í
öðrum löndum eða hví þeir heita Skjöldungar, Buðlungar,
Bragningar, Öðlingar, Völsungar eða Niflungar,
sem konunga ættirnar eru af komnar.
Fornjótr hét maðr. Hann átti þrjá sonu; var einn
Hlér, annarr Logi, þriði Kári. Hann réð fyrir vindum,
en Logi fyrir eldi, Hlér fyrir sjó. Kári var faðir Jökuls,
föður Snæs konungs, en börn Snæs konungs váru þau
Þorri, Fönn, Drífa ok Mjöll. Þorri var konungr ágætr.
Hann réð fyrir Gotlandi, Kænlandi ok Finnlandi. Hann
blótuðu Kænir til þess, at snjóva gerði ok væri skíðfæri
gott. Þat er ár þeira. Þat blót skyldi vera at miðjum
vetri, ok var þaðan af kallaðr Þorra mánaðr.
Þorri konungr átti þrjú börn. Synir hans hétu Nórr
ok Górr, en Gói dóttir. Gói hvarf á brott, ok gerði
Þorri blót mánaði síðar en hann var vanr at blóta, ok
kölluðu þeir síðan þann mánað, er þá hófst, Gói. Þeir
Nórr ok Górr leituðu systur sinnar. Nórr átti bardaga
stóra fyrir vestan Kjölu, ok fellu fyrir honum þeir
konungar, er svá heita: Véi ok Vei, Hundingr ok Hemingr,
ok lagði Nórr þat land undir sik allt til sjóvar.
Þeir bræðr fundust í þeim firði, er nú er kallaðr Norafjörðr.
Nórr fór þaðan upp á Kjölu ok kom þar, sem
heita Ulfamóar, þaðan fór hann um Eystri-Dali ok
síðan í Vermaland ok með vatni því, er Vænir heitir,
ok svá til sjóvar. Þetta land allt lagði Nórr undir sik,
allt fyrir vestan þessi takmörk. Þetta land er nú kallaðr
Noregr.
At miðjum vetri kómu þeir í Heiðmörk. Þar var sá
konungr fyrir, er Hrólfr í Bergi hét. Hann var sonr
Svaða jötuns norðan af Dofrum ok Áshildar, dóttur
Eysteins konungs, er lengi hafði ráðit fyrir Heiðmörk.
Hrólfr í Bergi hafði tekit Gói ok gengit at eiga hana.
En er hún spurði til Nórs, bróður síns, þá fór hun í
mót honum ok þau Hrólfr, ok gaf hann sik upp í vald
Nórs ok gerðist hans maðr. Eptir þat fór Nórr til veizlu
til mágs síns, ok fekk Nórr Höddu, dóttur Svaða jötuns,
systur Hrólfs. Eptir þat fór Nórr konungr vestr
aptr til sjóvar, ok þá hitti hann Gór, bróður sinn.
Hann var þá kominn norðan ór Dumbshafi ok hafði
eignazt eyjar allar á þeiri leið, bæði byggðar ok óbyggðar.
Þá skiptu þeir bræðr ríkinu með sér, svá at Nórr
skyldi hafa meginland allt norðan frá Jötunheimum ok
suðr til Álfheima, þat heitir nú Noregr, en Górr skyldi
hafa eyjar allar, þær er lágu á bakborða elliða hans,
er hann færði norðan með landi. Þeir váru synir Górs
sækonungs: Beiti ok Heiti, Meitir ok Geitir. Beitir sækonungr
fór með elliða inn í Þrándheim ok inn í Beitsjó.
Hann lét gera skipsleða undir elliðann, en snjór
var mikill ok sleðfæri gott. Þá settist Beitir í lypting
ok lagði stýri í lag ok lét draga upp segl ok lét menn
sína draga elliðann norðr um Elliðaeið til Naumudals
ok eignaði sér land allt þat, er lá á bakborða.
Beiti sækonungr var faðir Heita sækonungs, föður
Svaða, en Geitir var faðir Glamma ok Gylfa. Meiti sækonungr
var faðir Mæfils ok Myndils. Myndill var faðir
Ekkils ok Skekkils. Nórr var faðir þessara manna, en
Hödd, dóttir Svaða, móðir Þrándar ok Garðs, er kallaðr
var agði. En er þeir skiptu arfi, þá hlaut Þrándr
Þrándheim, ok heitir því svá. Garðr agði var faðir
þeira, er svá heita: Hörðr, Rúgálfr, Þrymr, Végarðr,
Freygarðr, Þorgarðr ok Grjótgarðr. Hörðr hlaut Hörðaland
ór skipti. Hans sonr var Jöfurr eða Jösurr, faðir
Hjörs konungs, föður Hjörleifs ins kvensama. Rúgálfr
átti Rogaland. Hans sonr var Rögnvaldr, faðir Ögvalds
konungs. Þrymr átti Agðir. Hans sonr var Agði ok
Agnarr, faðir Ketils þryms, er bú átti í Þrumu. Végarðr
átti Sygnafylki. Hann var faðir Veðrorms, föður
Vémundar ins gamla, er Sygnatrausti kallaðist. Freygarðr
átti Fjörðu ok Fjalir. Hans synir váru þeir Freysteinn
gamli, er bú átti á Gaulum, ok Freybjörn, faðir
Auðbjarnar, föður Árinbjarnar Firðajarls. Þorgarðr átti
Sunnmæri. Hans sonr var Þorviðr, faðir Arnviðar tréserkjabana,
föður þeira Slæviðar ok Bráviðar. Grjótgarðr
átti Norðmæri. Hans sonr var Salgarðr, faðir
Grjótgarðs, föður Sölva, föður Högna í Njarðey, föður
Sölva víkings ok Hildar innar mjóvu, er átti Hjörleifr
inn kvensami. Hálfr berserkr var þeira sonr. Annarr
þeira sona Grjótgarðs var Sigarr, faðir Signýjar, er átti
Haraldr Naumdælajarl, faðir Herlaugs, föður Grjótgarðs,
föður Hákonar jarls, föður Sigurðar jarls, föður Hákonar
Hlaðajarls. Raumr, sonr Nórs konungs, tók ríki eptir
feðr sinn. Hann átti Álfheima ok svá vítt ríki sem ár
þær falla, er þar spretta upp. Þaðan fellr Lögrinn austan
um dal í Mjörs, en þaðan Vermá í Raumelfi, en
hún til sjóvar. Af Vermá fellr Raumá ofan eptir Raumsdal.
Af Vermá fellr Eystri-Elfr um Eystri-Dali ok í
Væni, en þaðan Gautelfr til sjóvar.
Raumr konungr átti samdrykkju um jól við Bergfinn,
son Þryms jötuns af Vermá, ok gekk þá í rekkju Bergdísar,
systur hans. Ok eptir þat gat hún þrjá sonu,
Björn, Brand ok Álf. Hann fóstraði Bergfinnr, ok var
kallaðr Finnálfr. Björn var með móður sinni ok var
kallaðr Jötunbjörn. Brand sendi hún Rauma, föður
hans, en hann gaf hann guðunum, ok var hann kallaðr
Guðbrandr. Honum gaf Raumr konungr dali þá, er
Guðbrandsdalir heita, Jötunbirni gaf hann Raumsdal,
en Álfi Eystri-Dali ok allt fyrir norðan Væni ok frá
Gautelfi ok norðr til Raumelfar. Þat váru þá kallaðir
Álfheimar. Guðbrandr Dalakonungr var faðir Auðleifs,
föður Guðmundar konungs. Hans sonr var Guðbrandr,
er eigi vildi láta kalla sik konung ok lét gefa sér jarls
nafn fyrir því, at hann vildi vera ríkastr jarl á Norðrlöndum.
Hans sonr var Geirmundr jarl, faðir Hróðgeirs
jarls, föður Guðbrands, er eigi vildi vera konungr
né jarl ok lét gefa sér hersis nafn ok réð þó löndum
sem konungr, ok at engu var hann óríkari. Hans allir
ættmenn váru síðan hersar. Jötunbjörn inn gamli var
faðir Raums konungs, föður Hrossbjarnar, föður Orms
skeljamola, föður Knattar, föður þeira Þórólfs hálma
ok Ketils raums. Synir Þórólfs váru þeir Helgi, faðir
Bersa, föður Þormóðs, föður Þórlaugar, móður Tungu-Odds.
Finnálfr inn gamli fekk Svanhildar, er kölluð
var gullfjöðr. Hún var dóttir Dags Dellingssonar, er
kölluð var gullfjöðr. Hún var dóttir Dags Dellingssonar
ok Sólar, dóttur Mundilfara. Sonr þeira var Svanr
inn rauði, faðir Sæfara, föður Úlfs, föður Álfs, föður
þeira Ingimundar ok Eysteins. Raumr inn gamli fekk
síðar Hildar, dóttur Guðröðar ins gamla, sonar Sölva
konungs, er fyrstr ruddi þar, sem nú heita Sóleyjar.
En synir hans váru þeir Guðröðr, Haukr, Haddingr ok
Hringr. Guðröðr var konungr eptir feðr sinn, ok konungar
váru allir hans ættmenn. Eysteinn illráði var
hans sonr. Hann setti Inn-Þrændum hund sinn fyrir
konung, er Saurr hét, fyrir þat er þeir höfðu drepit
Önund, son hans, er hann hafði þar sett til landsgæzlu.
Ættartala frá Höð.
Höðr átti þar ríki, er kallat er Haðaland. Hans sonr
var Höddbroddr, faðir Hrólfs, föður Hrómundar berserks,
föður þeira Hámundar, Haka ok Gunnlaðar,
móður þeira Útsteins ok Innsteins. Hámundr var
Hörðajarl. Hann var faðir Hróks ins svarta ok Hróks
ins hvíta. Haki var faðir Hróðgeirs, föður Hróðmars,
föður Haka berserks. Gunnlöð var dóttir Hróks ins
svarta, en móðir Hrómundar Gripssonar. Haddingr,
sonr Rauma, átti Haddingjadal ok Þelamörk. Hans sonr
var Haddingr, faðir Haddings, föður Högna ins rauða.
Eptir hann tóku ríki Haddingjar þrír, ok var hverr
þeira eptir annan. Helgi Haddingjaskati var með einum
þeira.
Hringr konungr, sonr Rauma, átti Hringaríki ok
Valdres. Hann fekk dóttur Vífils sækonungs. Þeira sonr
var Hálfdan gamli. Ok þá er hann tók konungdóm,
gerði hann blót mikit at miðjum vetri ok blótaði til
þess, at hann skyldi mega lifa þrjú hundruð vetra í
konungdómi sínum, sem sagt var, at lifat hefði Snær
inn gamli. En fréttin sagði honum svá, at hann mundi
lifa ekki meir en einn mannsaldr, en þat mundi vera
þrjú hundruð vetra, ok at engi mundi vera ótiginn maðr
í hans ætt ok engi kona. Hann var hermaðr mikill ok
herjaði víða um Austrveg. Þar drap hann þann konung,
er Sigtryggr hét, í einvígi. Hann gekk at eiga Álfnýju,
dóttur Eymundar konungs ór Hólmgarði. Þau
áttu níu sonu. Hét einn Þengill, er kallaðr var Mannaþengill,
Ræsir, Gramr, Gylfi, Hilmir, Jöfurr, Tiggi,
Skyli ok Harri. Þessir níu, er sagt, at allir væri jafngamlir,
ok urðu svá ágætir, at í öllum fræðum eru þeira
nöfn höfð fyrir tignar nöfn ok konunga nöfn. Svá er
sagt, at engi þeira ætti börn, ok fellu allir senn í orrostu.
Enn áttu þau aðra níu sonu. Hétu þeir Hildir, Næfill,
Auði, Skelfir, Dagr, Bragi, Buðli, Lofði, Sigarr. Hildir,
Sigarr ok Lofði váru allir herkonungar, Auði, Buðli
ok Næfill væru sækonungar, Dagr, Skelfir ok Bragi sátu
at löndum.
Dagr átti Þóru drengjamóður, ok áttu þau níu sonu.
Hét einn Óli, annarr Ámr, þriði Jöfurr, fjórði Arngrímr.
Óli var faðir Dags, föður Óleifs, föður Hrings,
föður Óláfs, föður Helga, föður Sigurðar hjartar, föður
Ragnhildar, móður Haralds ins hárfagra. Sú ætt Haralds
var kölluð Döglingar. Arngrímr átti Eyfuru. Þeira
sonr var Angantýr berserkr.
Bragi gamli var konungr á Valdresi. Hann var faðir
Agnars, föður Álfs, föður Eireks, föður Hildar, móður
Hálfdanar ins milda, föður Guðröðar, föður Hálfdanar
svarta, föður Haralds ins hárfagra. Þessi ætt Haralds
heita Bragningar.
Skelfir var konungr á Vörs. Hans sonr var Skjöldr,
faðir Eireks, föður Alreks, föður Eireks ins málspaka,
föður Alreks ins frækna, föður Víkars, föður Vatnars,
föður þeira Ímalds ok Eireks, föður Gyðu, er átti Haraldr
inn hárfagri. Þat heitir Skilfinga ætt eða Skjöldunga
ætt.
Hildir var inn fjórði sonr Halfdanar.* Hann var
faðir Hildibrands, föður Vígbrands, föður Hildis ok
Herbrands, föður Haralds ins grenska, föður Ásu innar
stórráðu, móður Hálfdanar svarta, föður Haralds ins
hárfagra.
Sigarr var faðir Siggeirs, er átti Signýju, dóttur Völsungs
konungs. Sigarr var ok faðir Sigmundar, er átti
Hildi, dóttur Grjótgarðs konungs af Mæri. Hans sonr
hét Sigarr, faðir Signýjar. Hann lét hengja Hagbarð.
Þat heitir Siklinga ætt.
Lofði var konungr mikill. Þat herlið, er honum
fylgdi, eru Lofðar kallaðir. Hann herjaði á Reiðgotaland
ok varð þar konungr. Hans synir váru þeir Skekkill
sækonungr ok Skyli, faðir Egðis, föður Hjálmþés,
föður Eylima, föður Hjördísar, móður Sigurðar Fáfnisbana,
föður Áslaugar, móður Sigurðar orms í auga,
föður Áslaugar, móður Sigurðar hjartar, föður Ragnhildar,
móður Haralds ins hárfagra. Þessir ættmenn
Haralds eru kallaðir Lofðungar.
Auði ok Buðli váru sækonungar ok fóru báðir saman
með her sinn. Þeir kómu með liði sínu til Saxlands
ok herjuðu þar víða, lögðu undir sik Valland ok Saxland,
settust þar at löndum. Auði hafði Valland ok
var faðir Fróða, föður Kjárs, föður Ölrúnar. Þat eru
kallaðir Öðlingar. Buðli hafði Saxland. Hann var faðir
Attils, föður Vífils, föður Læfa, föður Buðla, föður
Sörla eða Serla ok Atla ok Brynhildar, móður Áslaugar,
ok er sú ætt Haralds ins hárfagra kölluð Buðlungar.
Næfill konungr var faðir Heimars, föður Eynefs, föður
* Leiðr. -- inn fimmti sonr Dags hdr.
Rakna, föður Gjúka, föður þeira Gunnars ok Högna,
Guðrúnar, Guðnýjar ok Gullrandar, ok er þat kölluð
Niflunga ætt. Nú eru taldar konur þær, er fyrst kómu
í ætt Hálfdanar gamla. En þá er in fyrsta kona kom í
ættina, var liðit þrjú hundruð vetra frá blótinu, er
Hálfdan blótaði til aldrs sér ok ríkis.
Ættartala.
Álfr konungr inn gamli réð fyrir Álfheimum. Hann
var faðir Álfgeirs, föður Gandálfs, föður Álfhildar;
Álfhildr var móðir Ragnars loðbrókar, föður Sigurðar
orms í auga, föður Áslaugar, móður Sigurðar hjartar,
föður Ragnhildar, móður Haralds ins hárfagra. Haraldr
inn gamli, sonr Valdars ins milda Hróarssonar, átti
Hervöru Heiðreksdóttur konungs. Þeira sonr var Hálfdan
snjalli, faðir Ívars víðfaðma, föður Auðar innar
djúpauðgu. Hana átti Hrærekr slöngvanbaugi. Þeira
sonr var Haraldr hilditönn. Síðar átti Auði Ráðbarðr
konungr. Þeira sonr var Randvér, faðir Sigurðar hrings,
föður Ragnars loðbrókar, föður Sigurðar, föður Áslaugar,
móður Sigurðar, föður Ragnhildar, móður
Haralds ins hárfagra, er fyrstur var einvaldskonungr
yfir Noregi.
Ættartala Haralds frá Óðni.
Burri hefir konungr heitit, er réð fyrir Tyrklandi.
Hans sonr var Burr, er var faðir Óðins Ásakonungs,
föður Freys, föður Njarðar, föður Freys, föður Fjölnis,
föður Sveigðis, föður Vanlanda, föður Vísburs, föður
Dómalda, föður Dómars, föður Dyggva, er vér köllum
Tryggva, föður Dags, föður Agna Skjálfarbónda, föður
Alreks, föður Yngva, föður Jörmunfróða, er vér köllum
Jörund, föður Ána ins gamla, er vér köllum Aun,
er níu vetr drakk horn fyrir elli sakir, áðr hann dó.
Aunn var faðir Egils Tunnadólgs, föður Óttars vendilskráku,
föður Aðils at Uppsölum, föður Eysteins, föður
Yngvars ins hára, föður Braut-Önundar, föður Ingjalds
ins illráða, föður Óláfs trételgju, föður Hálfdanar hvítbeins,
föður Eysteins, föður Hálfdanar ins milda ok
matarilla, föður Guðröðar veiðikonungs, föður Hálfdanar
svarta, föður Haralds ins hárfagra.
Ættartala.
Skjöldr hét sonr Óðins Ásakonungs. Hann var faðir
Friðleifs, föður Frið-Fróða, föður Friðleifs, föður Hávarðs
ins handramma, föður Fróða, föður Vermundar
ins vitra, föður Óláfs ins lítilláta, föður Dans ins mikilláta,
föður Fróða ins friðsama, föður Friðleifs, föður
Fróða ins frækna, föður Ingjalds Starkaðarfóstra, föður
Hræreks hnöggvanbauga, föður Hálfdanar, föður Hræreks
slöngvanbauga, föður Haralds hilditannar. Bróðir
Haralds var Randvér, faðir Sigurðar hrings. Er þá slík
ættartala til Haralds konungs hárfagra, sem fyrr segir.
Ætt Haralds frá Adam.
Adam skapaði guð fyrst allra manna. Seth var sonr
hans, hans sonr Enos, hans sonr Kaynán, hans sonr
Malaleel, hans sonr Phareth, hans sonr Enoch, hans sonr
Mathusalem inn gamli, hans sonr Lámech, -- þá var
úti inn fyrsti heimsaldr, -- hans sonr var Nói, er örkina
smíðaði, hans sonr Japhet, hans sonr Japhan, hans
sonr Zechim, hans sonr Ciprus, hans sonr Cretus eða
Celius, hans sonr Saturnus í Krít, hans sonr Jupiter,
hans sonr Darius, hans sonr Erichonius, hans sonr
Troeg, hans sonr Ilus, hans sonr Lamidon, hans sonr
Príamus höfuðkonungr. Munnon eða Mennon hét konungr
í Tróju. Hann átti Troánam, dóttur Priami konungs:
hans sonr hét Tror, er vér köllum Þór, hans sonr
var Loricha, er vér köllum Hlórriða, hans sonr Eredei,
er vér köllum Eindriða, hans sonr Vingiþórr, hans sonr
Vinginer, hans sonr Móði, hans sonr Mági, er vér köllum
Magna, hans sonr Seseph, hans sonr Beduigg, hans
sonr Atra, hans sonr Trinán, hans sonr Heremoth, er
vér köllum Hermóð, hans sonr Skjaldin, er vér köllum
Skjöldr, hans sonr Beaf, er vér köllum Bjár, hans sonr
Goðólfr, hans sonr Burri, er vér köllum Finn, hans
sonr Frjalafr, er vér köllum Bors, hans sonr Voden, er
vér köllum Óðin. Hann var Tyrkja konungr. Hans sonr
Skjöldr, hans sonr Friðleifr, hans sonr Frið-Fróði, hans
sonr Herleifr, hans sonr Hávarr inn handrammi, hans
sonr Fróði, hans sonr Vémundr inn vitri, hans dóttir
Ólof. Hún var móðir Fróða ins friðsama. Hans sonr
Friðleifr, hans sonr Fróði inn frækni, hans sonr Hálfdan,
hans sonr Hróarr, hans sonr Valdarr inn mildi,
hans sonr Haraldr gamli, hans sonr Hálfdan snjalli,
hans sonr Ívarr víðfaðmi, hans dóttir Auðr in djúpauðga,
hennar sonr Randvér, hans sonr Sigurðr hringr,
hans sonr Ragnarr loðbrók, hans sonr Sigurðr ormr í
auga, hans dóttir Áslaug, hennar sonr Sigurðr hjörtr,
hans dóttir Ragnhildr, hennar sonr Haraldr konungr
inn hárfagri. Verðr þessi tala einum manni fátt í sjau
tugu at meðtöldum bæði Adam ok Haraldi.
Hverir konungar stýrt hafa Noregi.
Sonr Haralds hárfaga hét Sigurðr hrísi, hans sonr
Hálfdan, hans sonr Sigurðr sýr, hans sonr Haraldr inn
harðráði, bróðir Ólafs ins helga, hans sonr Óláfr kyrri,
hans sonr Magnús berbeinn, hans sonr Haraldr gilli,
hans sonr Sigurðr munnr, hans sonr Sverrir magnus,
hans sonr Hákon harmdauði, hans sonr Hákon gamli,
hans sonr Magnús, er lögbók sendi til Íslands, þá er
kölluð er Jónsbók, hans sonr Hákon háleggr, hans
dóttir Ingibjörg, hennar sonr Magnús góði Eiríksson
langa hertoga, hans sonr Hákon, hans sonr Óláfr, er
þá var tíu vetra, er faðir hans andaðist. Hann var konungr
yfir Noregi, Danmörk ok öllum þeim skattlöndum,
er þar liggja til, ok réttr erfingi alls Svíaríkis, er
Albrikt, sonr Mækinborgargreifa, helt; hann var systursonr
Magnúss konungs góða, föðurföður Óláfs. Þessi
Óláfr var heitinn eptir inum heilaga Óláfi konungi
Haraldssyni eptir sjálfs hans tilvísan. Hann var þá konungr,
er sjá bók var skrifuð. Þá var liðit frá hingatburð
várs herra Jesú Kristí mccclxxx ok vij ár.
Capitulum.
Þessir hafa stýrt Noregi: Óláfr konungr, sem nú
sagði, þá Hákon konungr, þá Magnús konungr góði,
þá Hákon háleggr, þá Eirekr ok Magnús, þá Magnús,
er bókina setti, þá Hákon ungi jafnfram Hákoni gamla,
föður sínum, þá Ingi Bárðarson ok Erlingr steinveggr
ok Philippus Baglakonungr, þá Hákon harmdauði, þá
Sverrir magnus ok margr lygikonungr um hans daga,
þá Magnús Erlingsson ok Eysteinn birkibeinn, þá
Hákon herðibreiðr, þá Ingi krypplingr ok Eysteinn ok
Sigurðr munnr, þá Haraldr gillikristr ok Magnús blindi
ok Sigurðr slembidjákn, þá Sigurðr Jórsalafari, Eysteinn
ok Óláfr, þá Magnús berbeinn ok Hákon Þórisfóstri,
þá Óláfr inn kyrri ok Magnús, faðir Hákonar
Þórisfóstra, þá Haraldr inn harðráði, þá Magnús inn
ríki, sonr Óláfs ins helga, þá óforsynju-konungr Sveinn
Alfífuson ok Knútr inn ríki, þá Óláfr inn helgi Haraldsson,
þá Eirekr jarl, Sveinn jarl ok Hákon jarl, þá Óláfr
Tryggvason, þá Hákon blótjarl inn ríki, þá Haraldr
gráfeldr, þá Hákon Aðalsteinsfóstri, þá Eirekr blóðöx,
þá Haraldr inn hárfagri, er fyrstr var einvaldskonungr
yfir öllum Noregi, svá at sögur finnist til.
Hvarf Óláfs konungs Hákonarsonar.
Ári síðar en fyrr segir hvarf Óláfr konungr Hákonarson.
Sögðu Danir hann dauðan, en Norðmenn vildu
ekki trúa því. Þá var tekin til ríkisstjórnar yfir Noreg
ok Danmörk drottning Margréta, móðir Óláfs konungs,
en dóttir Valdamars Danakonungs, eptir er hún lét
fanga Albrikt.

FUNDINN NOREGR
FORNJÓTR hefir konungr heitit. Hann réð fyrir
Gotlandi*, er kallat er Finnland ok Kvenland. Þat
er fyrir austan hafsbotn þann, er gengr til móts við
Gandvík; þat köllum vér Helsingjabotn. Fornjótr átti
þrjá syni. Hét einn Hlér, er vér köllum Ægi, annarr
Logi, þriði Kári. Hann var faðir Frosta, föður Snæs
ins gamla. Hans sonr hét Þorri. Hann átti tvá syni,
hét annarr Nórr, en annarr Górr, dóttir hans hét Gói.
Þorri var blótmaðr mikill. Hann hafði blót á hverju
ári at miðjum vetri; þat kölluðu þeir Þorrablót. Af
því tók mánaðrinn heiti.
Þat var tíðenda einn vetr at Þorrablóti, at Gói hvarf
í brott, ok var hennar leita farit, ok finnst hún eigi.
Ok er sá mánaðr leið, lét Þorri fá at blóti ok blóta til
þess, er þeir yrði vísir, hvar Gói væri niðr komin; þat
kölluðu þeir Góiblót. Einskis urðu þeir vísir um hana
at heldr. Þrim vetrum síðar strengdu þeir bræðr heit,
at þeir skyldu hennar leita ok skipta svá leitinni, at
Nórr skyldi leita um löndin, en Górr skyldi leita um
útsker ok eyjar, ok fór hann á skipum. Hvárrtveggi
þeira bræðra var fjölmennr. Helt Górr skipum sínum
út eptir hafsbotnum og svá í Allanzhaf. Síðan kannar
hann víða Svíasker ok allar eyjar, er liggja í Eystrasalti,
eptir þat í Gautasker ok þaðan til Danmerkr ok
* Jótlandi hdr.
kannar þar allar eyjar. Hann fann þar frændr sína, þá
er komnir váru af Hlé inum gamla ór Hlésey, ok helt
hann þá enn fram ferðinni ok spyrr ekki til systur
sinnar.
En Nórr, bróðir hans, beið þess, er snjó lagði á
heiðar ok skíðfæri gerði gott. Eptir þat fór hann af
Kvenlandi ok fyrir innan hafsbotninn, ok kómu þar,
er þeir menn váru, er Lappir heita; þat er á bak Finnmörk.
En Lappir vildu banna þeim yfirför, ok tókst
þar bardagi, ok sá kraptr ok fjölkynngi fylgdi þeim
Nór, at óvinir þeira urðu at gjalti, þegar þeir heyrðu
heróp ok sá vápnum brugðit, ok lögðu Lappir á flótta.
En Nórr fór þaðan vestr á Kjölu ok var lengi úti ok
svá, at þeir vissu ekki til manna, ok skutu dýr ok fugla
til matar sér, fóru þar til, er vötn hnigu til vestrættar
af fjöllum. Þá fara þeir með vötnunum ok kómu at
sjá. Þar var fyrir þeim fjörðr mikill, sem hafsbotn væri.
Þar váru byggðir miklar, ok dalir stórir gengu at firðinum.
Þar var safnaðr fyrir þeim, ok réðu þeir þegar
til bardaga við Nór, ok fór þeira skipti eptir vana, allt
fólk fell þar eða flýði, en Nórr ok hans menn gengu
yfir sem lok yfir akra. Fór Nórr um allan fjörðinn ok
lagði undir sik ok gerðist konungr yfir þeim heruðum,
er þar lágu innan fjarðar. Nórr dvaldist þar um sumarit,
þar til er snjávaði á heiðar. Þá stefndi hann upp
eptir dalnum þeim, er suðr gengr af firðinum. Sá fjörðr
er nú kallaðr Þrándheimr. Suma menn sína lætr hann
fara it fremra um Mærina. Hann lagði undir sik, hvar
sem hann fór, ok þá er hann kemr suðr yfir fjallit þat,
er var fyrir sunnan dalsbotninn, sótti hann suðr eptir
dölunum, þar til er hann kom at vatni miklu, er þeir
kölluðu Mjörs. Þá snýr hann enn vestr á fjallit, því
at honum var sagt, at menn hans höfðu farit ósigr fyrir
konungi þeim, er Sókni hét. Þá kómu þeir í þat herað,
er þeir kölluðu Valdres. Þaðan fóru þeir til sjóvar ok
kómu í langan fjörð ok mjóvan, er nú heitir Sogn.
Þar var fundr þeira Sókna, ok áttu þeir þar orrostu
mikla, því at Sókna brá ekki við fjölkynngi þeira. Nórr
gekk fram hart, ok skiptust þeir Sókni höggum við.
Þar fell Sókni ok margt lið hans.
Ferð Nórs eptir Noregi at leita systur sinnar.
Eptir þat fór Nórr í fjörð þann, er norðr gengr af
Sogni. Þar hafði Sókni fyrir ráðit, er nú heitir Sóknadalr.
Þar dvaldist Nórr lengi, ok heitir þar nú Nórafjörðr.
Þar kom til móts við hann Górr, bróðir hans,
ok hafði þá hvárrgi þeira spurt til Gói. Górr hafði ok
undir sik lagt land allt it ytra, er hann hafði sunnan
farit, ok þá skiptu þeir löndum með sér bræðr. Hafði
Nórr meginland allt, en Górr skal hafa eyjar þær allar,
er hann ferr stjórnföstu skipi milli ok meginlands. Ok
eptir þat ferr Nórr til Upplanda ok kom þar, sem nú
heitir Heiðmörk. Þar réð sá konungr fyrir, er hét Hrólfr
ór Bjargi. Hann var sonr Svaða jötuns norðan af Dofrum.
Hrólfr hafði numit á brott af Kvenlandi Gói Þorradóttur.
Hann fór þegar til móts við Nór ok bauð honum
til einvígis. Þeir börðust lengi, ok varð hvárrgi sárr.
Eptir þat sættust þeir, ok fekk Nórr systur Hrólfs, en
Hrólfr fekk Gói. Þaðan sneri Nórr aptr norðr til ríkis
þess, er hann hafði undir sik lagt. Þat kallaði hann
Norveg. Réð hann því ríki, meðan hann lifði, en synir
hans eptir hann, ok skipta þeir landi með sér, ok tóku
svá ríki at smækkast sem konungar tóku fjölgast ok
greindust svá í fylki.
Beitir fekk Noreg.
Górr hefir ok verit kallaðr sækonungr. Hans synir
váru þeir Heiti ok Beiti. Þeir váru sækonungar ok ofstopamenn
miklir. Þeir gengu mjök á ríki sona Nórs,
ok áttu þeir margar orrostur, ok sigruðust ýmsir. Beitir
lagði inn í Þrándheim ok herjaði þar. Hann lá þar,
er nú heitir Beitisær eða Beitistöð. Þar lét hann draga
skip ór Beitistöð innanverðri ok norðr yfir Eiskrueið;
þar ganga Naumudalir at norðan. Hann settist í lypting
ok helt um hjálmvöl ok eignaðist land allt þat, er
var á bakborða, ok eru þar margar byggðir. Heitir, sonr
Górs, var faðir Sveiða sækonungs, föður Hálfdanar ins
gamla, föður Ívars Upplendinga jarls, föður Eysteins
glumru, föður Rögnvalds jarls ins ríka ok ins ráðsvinna.